Reklama
Polityka_blog_top_bill_desktop
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot1
Polityka_blog_top_bill_mobile_Adslot2
Antymatrix - Blog Edwina Bendyka Antymatrix - Blog Edwina Bendyka Antymatrix - Blog Edwina Bendyka

16.03.2008
niedziela

Malthus, arytmetyka przetrwania

16 marca 2008, niedziela,

W ostatniej „Polityce” opublikowałem tekst zatytułowany „Arytmetyka przetrwania” traktujący o powrocie czynnika maltuzjańskiego do polityki. W odpowiedzi na ten tekst prof. Zbigniew Jaworowski przysłał mi list zarzucając zbytni pesymizm (wszelkie dotychczasowe wydania maltuzjanizmu nie sprawdziły się, świat nie zginął). Do maila Profesor dołączył swój tekst „Entropia, źródła energii i Czarnobyl”, jaki ukazał się w ub.r. w „Postępach fizyki” (niestety, niedostępny w wersji elektronicznej).

Maltuzjanizm, jaki przedstawiam w „Polityce” jest zupełnie innym, niż oryginala koncepcja Thomasa Malthusa z przełomu XVIII i XIX wieku. Tamten miał charakter deterministyczny, filozof dowodził, że jesteśmy skazani na cykle nędzy i rozwoju za sprawą natury ludzkiej, która pędzi ludzi do mnożenia się ponad miarę, kosztem wolniej rosnących zasobów.

Dziś taki determinizm jest bezzasadny, a „maltuzjańskie ostrzeżenie” wynika z konstatacji zwykłych faktów: wielu zasobów rzeczywiście zaczyna brakować, a brak ten jest nie tylko skutkiem zwykłej demografii lecz także skutkiem rozwoju dobrobytu i rosnących aspiracji nowej „globalnej klasy średniej”. Większość neomaltuzjańskich problemów można teoretycznie przynajmniej rozwiązać (w numerze świątecznym „Polityki” zapraszam do lektury tekstu, który pokazuje wiele potencjalnych rozwiązań), odwołując się do nauki i techniki. Problem jednak tkwi w polityce i ludziach, nie nauce i technice.

Przyczyną upadku dotychczasowych cywilizacji, jak dokumentuje Jared Diamond w „Upadku”, było wyczerpanie zasobów i zbyt późne uświadomienie sobie kryzysu, by podjąć adekwaane działania. Nie ma żadnej gwarancji, że obecnie nie będzie tak samo. Optymizm, że będzie lepiej ma takie samo uzasadnienie, jak ponury pesymizm, że na pewno będzie źle.

Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_mobile
Reklama
Polityka_blog_bottom_rec_desktop

Dodaj komentarz

Pola oznaczone gwiazdką * są wymagane.

*

 
css.php